Cut-up Magazine

February 28, 2007    esc.rec.13, Press

Cut-Up review + video item:
In de kleinste cellen binnen ons universum vinden we patronen. Structuren en systemen die alle materie bijeenhouden. Bindweefsel, bladgroencellen, DNA, elektronen, ionen. Onder zeer geavanceerde en gevoelige microscopen kunnen de simpelste stoffen de meest bizarre kaleidoscopische tekeningen vertonen. Zelfs in de dingen die we niet zien, zitten de meest ingewikkelde structuren en patronen verborgen. Overal om ons heen. In gas, lucht, licht, geluid. Zo ook in de muziek. Hierin is het patroon een bepaalde opeenvolging van noten en ritmes, klankkleur, herhaling, gevat in eindeloze combinaties.

Noot – drum – klik – klik – klank – rust – noot – noot – rust – drum. Insteken – omslaan – doorhalen – af laten glijden.

Goed, deze afdwaling was even nodig om een brug te slaan tussen muziek en het breien. Want dat is wat geluidskunstenaar Robert Witt met zijn project Grannittin ook heeft weten te doen. Oorspronkelijk is Grannittin een live performance uitgevoerd voor de installatie “Mevrouw de Vries” van beeldend kunstenaar Anne Reijse. Deze installatie bestaat uit heel huiselijk uitziende, alledaagse objecten, zoals een koffietafel, een kaars, een klok, een stekkerdoos, plantjes. Allemaal gerangschikt in een wat oubollige huiskamersetting. Een typische opoe en omoe-huiskamer. Maar deze objecten zijn bijzonder omdat ze in levensechte verhoudingen gebreid zijn door voornamelijk oudere dames.

Tijdens de opening van deze wollige “Mevrouw de Vries” installatie waren microfoontjes verbonden aan de breinaalden van de dames die er hun handwerkkunsten vertoonden. Het geluid dat gegenereerd werd door de breibewegingen, werd door Robert Witt ter plekke bewerkt en via zijn tweaktoys naar de luidsprekers geleid.

Dit is in galerie Het Langhuis in Zwolle gedaan, maar ook in het Kunstenlab in Deventer. Van het eerste is een opname gemaakt dat resulteerde in de dubbelcd Grannittin uitgebracht op het Deventerse label esc.rec. Twee fijne schijfjes verpakt in een handgebreide hoes. Elke hoes is uniek.

En zo ook elk stukje muziek op de cd’s. Nou ja, muziek… Het is conceptuele elektronica, als ik zo vrij mag zijn het zo te noemen. Het concept zit ‘m in de handeling breien. Dat is de basis. Daaruit volgt de oorspronkelijke opname van de breinaaldgeluiden, Grannittin (live in Het Langhuis) , van Robert Witt. Dit is de “muzikale” basis. Witt heeft hiervan vervolgens de Fennesz-achtige Grannittin Stuck in a OPH-mix gemaakt. De andere zestien tracks zijn weer afzonderlijke remixes van Grannittin uitgevoerd door verschillende geluidsartiesten. En nogmaals, elk is uniek. Wat we dus ervaren is één enkele opname van een live performance, op zeventien verschillende manieren gerecycled. Intrigerend.

Breien an sich is een ouderwetse manier om stofdraden, meestal wol, te verwerken tot bruikbare zaken als een trui, sokken, mutsen, sjaals, enzovoort. Lusje voor lusje, haakje voor haakje. Met veel geduld. Bijna als een soort DNA-streng, maar dan op macroniveau. De handeling schijnt meditatief te zijn en kan soms zelfs therapeutisch werken. Dat schept mogelijkheden. Zou Witt gedacht kunnen hebben. Het meditatieve, het steeds maar herhalen van steeds dezelfde beweging, de rust en het geduld is terug te horen in enkele Grannittin nummers.

Bijvoorbeeld het haast onhoorbare Silent Nittin van Staplerfahrer, zo ook de bijna tastbare Breino van Lukas Simonis en de extreem hoge en extreem lage herzcombi Patroon, van Goem. Concentratie is vereist, maar de geest mág afdwalen.

Xaf daarentegen knalt. Het nummer Steek Vijf zorgt ervoor dat je het hele breien vergeet en niks anders voelt dan “Ik wil losgaan. NU” Prachtige opbouw van minuscule klikkers, schuivers, schieters, en dan, halverwege even heilzame rust waarna een paar goedgevulde drumdrills volgen.

My personal favorite op Disc1 is Trui van Gluid . Een oma met plat accent vertelt je vredig fragmentarisch over breien terwijl je in een geluidssprookje terechtkomt, compleet met denkbeeldige Roodkapje en boze wolf (zo stel ik me dan de bijbehorende paddotrip voor).

Twee keer Toxic Chicken op Disc2 doet het ook prima. Prettig gek en kleurrijk. Vet lekker en ietwat duister is Pahko met Dog Gone Knit . Wel erg Windowlicker-like, but worth the licking.

Ook heel fijn is de soundscape Penne van Jos Smolders, maar dan wel het liefst met koptelefoon. Niet vanwege de volume, maar de ervaring in je ruggegraat. Nee, geen paddo’s. Maar geluid dat je echt in je hoofd en tussen je rugwervels voelt. Alleen al deze track is de moeite van zo’n Grannittin project waard. En dan heb ik het nog niet eens gehad over de rest.

Grannittin is ongetwijfeld meer dan geluid. Het is letterijk en figuurlijk stof tot nadenken. Want, als zo’n handeling als breien al verbonden kan worden aan geluid en een geslaagde reeks electromixen kan genereren, stel je voor hoeveel andere handelingen je op die manier in kaart kunt brengen door middel van geluid. Zo kun je dan op een andere manier tegen hele simpele activiteiten kijken en anders gaan luisteren naar het geluid dat daarbij vrijkomt. De patronen en structuren die je daarin dan kunt ontdekken… Ik dwaal weer af. Misschien moet ik er nu een einde aan breien.
(MCF)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.